Lizanie łap przez psa
Pies może przez chwilę lizać łapy po spacerze, gdy próbuje usunąć piasek, błoto albo wodę zebraną między palcami. Takie zachowanie zwykle szybko się kończy. Inaczej wygląda sytuacja, gdy zwierzę wielokrotnie wraca do jednej łapy, wygryza sierść lub przerywa odpoczynek, aby zająć się swędzącym miejscem. Dlaczego pies liże łapy tak intensywnie? Przyczyną może być podrażnienie skóry, alergia, uraz, zakażenie, ból, a czasem także problem związany z zachowaniem.
Najważniejsze informacje o lizaniu łap przez psa
- Lizanie łap po spacerze może być zwykłym oczyszczaniem, jeżeli pies szybko przestaje.
- Uporczywe lizanie uszkadza naskórek i zwiększa ryzyko zakażenia.
- Lizanie 1 łapy częściej kieruje uwagę na uraz lub ciało obce.
- Świąd kilku łap może towarzyszyć alergii środowiskowej.
- Pęknięty pazur może boleć, nawet gdy uszkodzenie jest słabo widoczne.
- Głęboka rana wymaga pilnej konsultacji z weterynarzem.
- Kołnierz ochronny ogranicza lizanie, ale nie usuwa jego przyczyny.
Co zawiera ślina psa?
Ślina psa składa się przede wszystkim z wody, ale znajdują się w niej również elektrolity, śluz, białka i enzymy. Nawilża pokarm, ułatwia jego przełykanie i chroni błonę śluzową jamy ustnej. Zawiera również substancje wykazujące działanie przeciwko niektórym drobnoustrojom. Nie oznacza to jednak, że ślina jest środkiem odkażającym.
W jamie ustnej psa żyją bakterie stanowiące jej naturalną mikroflorę. Część z nich nie wywołuje choroby u zdrowego zwierzęcia, ale po przedostaniu się do uszkodzonej skóry może uczestniczyć w rozwoju zakażenia. Badania dotyczące psiej śliny wykazały obecność białek mogących brać udział m.in. w procesach przeciwdrobnoustrojowych i gojeniu. Jednocześnie nie ma podstaw, aby traktować lizanie jako bezpieczną metodę leczenia rany.
Pierwsze polizanie bolącego miejsca może usunąć z powierzchni skóry drobne zabrudzenie. Problem zaczyna się wtedy, gdy pies nie przestaje. Język stale przesuwa się po tej samej powierzchni, sierść pozostaje mokra, a naskórek staje się coraz bardziej podrażniony. Powstaje mechanizm, w którym świąd wywołuje lizanie, a lizanie jeszcze bardziej nasila stan zapalny.
Długotrwałe drażnienie skóry może doprowadzić do wypadania sierści, otarć, nadżerek i zgrubienia tkanki. Wilgotne miejsce tworzy też warunki sprzyjające namnażaniu bakterii oraz drożdżaków. Nawet gdy pierwotną przyczyną była niewielka ranka, po pewnym czasie mamy już do czynienia z większym problemem podtrzymywanym przez samo lizanie.
Dlaczego pies liże łapy?
Nie każde lizanie łap świadczy o chorobie. Pies może oczyścić je po chodzeniu po piasku albo kontakcie z podłożem, które pozostawiło wyczuwalny zapach. Takie zachowanie powinno być krótkie i nie prowadzić do zaczerwienienia skóry. Obserwacji wymaga lizanie powtarzające się przez dłuższy czas, skupione na jednym miejscu albo połączone z gryzieniem palców.
Możliwe przyczyny obejmują:
- Alergię środowiskową – reakcję mogą wywoływać m.in.pyłki roślin, roztocza lub pleśnie. Łapy mają bezpośredni kontakt z podłożem, dlatego świąd i zaczerwienienie bywają dobrze widoczne między palcami.
- Reakcję na składniki pożywienia – nadwrażliwość pokarmowa może powodować zmiany skórne oraz świąd obejmujący łapy, uszy i inne części ciała. Samego lizania nie można jednak uznać za potwierdzenie alergii pokarmowej.
- Podrażnienie kontaktowe – sól drogowa, środki do mycia powierzchni, nawozy lub inne substancje pozostające na podłożu mogą drażnić opuszki i skórę między palcami.
- Uraz albo ciało obce – drzazga, kolec, kłos trawy, skaleczenie opuszki lub uszkodzony pazur mogą sprawić, że pies zajmuje się głównie jedną łapą.
- Zakażenie skóry – bakterie i drożdżaki mogą rozwijać się wtórnie w miejscu wcześniej podrażnionym przez alergię, wilgoć, uraz lub uporczywe lizanie.
- Pasożyty – świąd mogą powodować między innymi roztocza. Zmiany nie muszą ograniczać się wtedy wyłącznie do łap.
- Ból – pies może lizać okolicę bolącego palca, stawu lub kończyny, nawet gdy na powierzchni skóry nie widać rany.
- Napięcie albo zachowanie przymusowe – lizanie może przynosić zwierzęciu chwilowe wyciszenie, a z czasem utrwalić się i doprowadzić do samouszkodzenia skóry.
- Rzadziej występujące choroby – zapalenie łap może towarzyszyć niektórym chorobom autoimmunologicznym, hormonalnym oraz zmianom nowotworowym.
Zapalenie skóry łap, określane jako pododermatitis, nie jest jedną chorobą o jednej przyczynie. Może wynikać z alergii, urazu, obecności ciała obcego, zakażenia, pasożytów lub zaburzeń obejmujących cały organizm. Co więcej, u jednego psa może jednocześnie występować kilka problemów. Alergia wywołuje świąd, lizanie uszkadza naskórek, a następnie rozwija się zakażenie bakteryjne albo drożdżakowe.
Pewną wskazówką jest rozmieszczenie zmian. Nagłe zainteresowanie jedną łapą może kierować uwagę na skaleczenie, uszkodzony pazur, ukąszenie albo przedmiot wbity między palce. Lizanie kilku łap, zwłaszcza połączone ze świądem uszu, pyska lub brzucha, może przemawiać za szerszym problemem skórnym, w tym alergią. Nie jest to jednak zasada pozwalająca samodzielnie ustalić rozpoznanie.
Znaczenie ma również pora pojawiania się objawów. Nasilenie po spacerze może wynikać z kontaktu z roślinami, solą, rozgrzanym podłożem lub substancją drażniącą. Zmiany powracające w określonych miesiącach mogą mieć związek z alergenami sezonowymi. Jeżeli pies liże łapy przez cały rok, lista możliwych przyczyn nadal pozostaje szeroka i nie ogranicza się do karmy.
Czy pies może lizać łapy z powodu bólu?
Lizanie łapy nie zawsze wynika ze swędzenia skóry. Pies może w ten sposób reagować na ból powstający w palcu, pazurze, opuszce, stawie albo głębiej położonych tkankach. Zdarza się, że na zewnątrz nie widać wyraźnej rany, ale zwierzę uporczywie zajmuje się tym samym miejscem. Takiej obserwacji nie należy pomijać tylko dlatego, że skóra wygląda prawidłowo.
Źródłem bólu może być pęknięty lub częściowo wyrwany pazur. Uszkodzenie bywa ukryte przy jego nasadzie albo zasłonięte sierścią. Bolesne są również otarcia opuszek, niewielkie przecięcia, oparzenia od gorącej nawierzchni i podrażnienia powstałe po kontakcie z solą drogową. Pies nie zawsze zaczyna kuleć od razu. Czasem pierwszym zauważalnym objawem jest właśnie częste lizanie jednej łapy.
W przestrzeń między palcami może wbić się kłos, kolec, drzazga lub drobny fragment szkła. Ciało obce drażni tkanki przy każdym stawianiu łapy, a rozwijający się stan zapalny zwiększa ból. Z czasem między palcami może pojawić się obrzęk, guzek albo sącząca zmiana. Kłosy traw są szczególnie kłopotliwe, ponieważ mogą przemieszczać się w tkankach i nie zawsze pozostają widoczne na powierzchni skóry.
Pies może także lizać kończynę z powodu bólu stawu, przeciążenia mięśni, urazu więzadła lub zmian zwyrodnieniowych. W takim przypadku język nie musi trafiać dokładnie w miejsce, z którego pochodzi ból. Zwierzę skupia się na dostępnej części kończyny, dlatego samo miejsce lizania nie pozwala ustalić, która struktura została uszkodzona.
Na przyczynę bólową mogą wskazywać dodatkowe zachowania. Pies niechętnie obciąża kończynę, wolniej wstaje, zatrzymuje się na schodach, ogranicza bieganie albo inaczej ustawia łapę podczas odpoczynku. Niekiedy cofa kończynę przy dotyku, mimo że nie widać skaleczenia. Gdy lizanie pojawiło się nagle po długim spacerze, skoku lub gwałtownym biegu, trzeba uwzględnić możliwość urazu.
Istnieje również ból o podłożu neurologicznym. Podrażnienie albo uszkodzenie nerwów może powodować pieczenie, mrowienie i inne nietypowe odczucia, na które pies odpowiada lizaniem lub gryzieniem kończyny. Takiej przyczyny nie rozpoznamy przez samo oglądanie skóry. Potrzebne może być badanie neurologiczne, zwłaszcza gdy pojawia się osłabienie łapy, jej podwijanie albo zaburzenie sposobu poruszania.
Nie należy z góry uznawać, że uporczywe lizanie wynika z nudy lub stresu. Zachowanie przymusowe rzeczywiście jest możliwe, ale wcześniej trzeba wykluczyć świąd, zakażenie, uraz oraz ból. Nawet utrwalone lizanie może mieć początek w chorobie skóry albo bolesnym stawie. Z czasem pierwotna przyczyna i samouszkodzenie zaczynają występować równocześnie.
Jakie objawy powinny skłonić do wizyty u weterynarza?
Po spacerze pies może przez chwilę oczyścić łapy językiem. Jeżeli szybko przestaje i później nie wraca do tego zachowania, zwykle wystarczy obserwacja. Inaczej należy podejść do lizania, które powtarza się w ciągu dnia. Powodem do konsultacji jest również wygryzanie sierści albo przerywanie snu z powodu swędzenia.
Najpierw obejrzyjmy skórę między palcami. Zaczerwienienie może świadczyć o podrażnieniu, natomiast wyraźny obrzęk wskazuje już na rozwijający się stan zapalny. Uwagę powinna zwrócić także wilgotna zmiana pozostawiająca ślad na sierści. Jej nieprzyjemny zapach może towarzyszyć zakażeniu.
Opuszki sprawdzamy pod kątem przecięć oraz pęknięć. Pazury trzeba obejrzeć osobno, zwłaszcza przy samej nasadzie. Nawet niewielkie uszkodzenie w tym miejscu bywa bolesne i może powodować krwawienie.
Wizyta jest potrzebna również wtedy, gdy między palcami pojawił się bolesny guzek. Czasem jego przyczyną jest wbity kłos. Innym razem podobna zmiana powstaje wskutek zakażenia, dlatego nie należy samodzielnie jej nacinać.
Pilnego kontaktu z gabinetem wymaga głęboka rana. Podobnie należy postąpić przy silnym krwawieniu, którego nie udaje się zatrzymać. Pies powinien zostać szybko zbadany także wtedy, gdy nagle przestał stawiać łapę na podłożu. Szybko powiększający się obrzęk również nie powinien czekać na planową wizytę.
Znaczenie mają zmiany widoczne w innych częściach ciała. Świąd uszu może wskazywać, że problem nie ogranicza się do łapy. Podobną wskazówką są zmiany na brzuchu. Jeżeli pies stał się osowiały lub stracił apetyt, konsultacji nie należy odkładać. Gorączka dodatkowo zwiększa podejrzenie zakażenia.
Łapę oglądamy przy dobrym świetle, ale nie uciskamy bolesnego miejsca. Nie próbujemy także wycinać zmiany ukrytej w sierści. Widoczna końcówka kłosa może być jedynie fragmentem znajdującym się głębiej pod skórą. Próba wyciągnięcia łatwo kończy się jego przerwaniem.
Po kontakcie z solą drogową łapę można opłukać letnią wodą. Później trzeba ją osuszyć. Uszkodzonej skóry nie polewamy alkoholem. Wody utlenionej również lepiej nie stosować bez zalecenia weterynarza. Nie nakładamy też maści przeznaczonej dla ludzi, ponieważ pies może ją zlizać.
Kołnierz ochronny może chwilowo powstrzymać dalsze lizanie. Nie usuwa jednak jego przyczyny. Ostrożności wymaga bandaż, ponieważ zbyt mocny ucisk zaburza krążenie. Opatrunek pozostawiony po zamoczeniu także może pogorszyć stan skóry.
Podczas wizyty weterynarz obejrzy miejsce, którym interesuje się pies. Sprawdzi również pozostałą powierzchnię skóry. Materiał pobrany ze zmiany można ocenić pod mikroskopem. Przy podejrzeniu zakażenia czasem wykonywany jest posiew. Jeżeli źródłem lizania może być uraz, lekarz zbada sposób poruszania się psa. Badanie obrazowe pomoże natomiast ocenić głębiej położone tkanki.
Nie trzeba czekać, aż lizanie doprowadzi do otwartej rany. Jeżeli pies stale wraca do tej samej łapy, trzeba ustalić przyczynę zachowania. Wczesna reakcja zmniejsza ryzyko dalszego uszkadzania skóry.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy lizanie łap przez psa po spacerze jest normalne?
Tak, jeżeli pies tylko je oczyszcza i szybko przestaje. Skóra nie powinna być przy tym zaczerwieniona.
Dlaczego pies liże tylko jedną łapę?
Najpierw trzeba wykluczyć uraz lub ciało obce. Lizanie jednej łapy może też wynikać z bólu położonego głębiej.
Czy alergia może powodować lizanie łap u psa?
Tak, alergia może wywołać świąd skóry między palcami. Zmiany mogą obejmować więcej niż jedną łapę.
Czy ślina psa pomaga w gojeniu rany na łapie?
Psia ślina zawiera substancje działające przeciwko części drobnoustrojów, ale nie jest środkiem odkażającym. Długie lizanie może pogłębić uszkodzenie.
Czy pies może lizać łapę z powodu bólu stawu?
Tak, źródłem lizania bywa ból stawu albo innej części kończyny. Na skórze nie zawsze widać wtedy zmianę.
Kiedy lizanie łap przez psa wymaga wizyty u weterynarza?
Konsultacja jest potrzebna, gdy lizanie powraca lub uszkadza skórę. Szybszej pomocy wymaga krwawiąca rana albo odmowa obciążania kończyny.
Co można zrobić, gdy pies liże łapy po kontakcie z solą drogową?
Łapy można opłukać letnią wodą, a później je osuszyć. Nie należy nakładać ludzkiej maści bez konsultacji z weterynarzem.
Czy kołnierz ochronny powstrzyma psa przed lizaniem łap?
Kołnierz może zabezpieczyć chore miejsce przed językiem. Nadal trzeba jednak ustalić przyczynę zachowania.
Źródła:
- Canine pododermatitis: A complex, multifactorial condition, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10150564/
- Pododermatitis in Dogs, https://vcahospitals.com/know-your-pet/pododermatitis-in-dogs
Odkryj więcej tematów związanych z domem i naturą:
Dodaj komentarz